Mosfet Pusula · Sulama hesaplayıcısı

Damla Sulama Hesabı: Boru, Damlatıcı, Debi ve Süre

Alan büyüklüğünü, bitki türünü ve su kaynağı bilgilerini girin. Araç damla boru metrajını, damlatıcı sayısını, saatlik debiyi (ton/saat) ve sulama süresini hesaplar; su kaynağı yetersizse alanın kaç vardiyaya bölünmesi gerektiğini belirtir. Bilinmeyen alanlar boş bırakılabilir; varsayılan değerler ekranda ayrıca gösterilir.

  • Hesap adımları açık
  • Markadan bağımsız

Hesaplama

Sonuçlar ön hesaptır; toprak analizi, su kalitesi ve arazi ölçümü olmadan kesinleşmez. Resmi proje ve hibe başvuruları için ziraat mühendisi onayı gerekir.

Damla sulama hesabı nasıl yapılır?

Damla sulamada su, bitkinin kök bölgesine yakın damlatıcılardan kontrollü olarak verilir. Suyun büyük bölümü doğrudan bitkiye ulaştığından en yüksek su verimliliğine sahip yöntemdir. Hesap dört adımdan oluşur: boru metrajı, damlatıcı sayısı, saatlik debi ve sulama süresi.

1. Boru uzunluğu ve damlatıcı sayısı

Her bitki sırasına bir damla boru (lateral) serilir. Toplam uzunluk alan ÷ sıra arası ile bulunur. Damlatıcı sayısı ise boru uzunluğu ÷ damlatıcı aralığı kadardır.

2. Sistemin saatlik suyu (debi)

Debi = damlatıcı sayısı × bir damlatıcının debisi. Damlatıcı debisi boru üzerinde litre/saat olarak belirtilir (yaygın değerler 1,6 – 2 – 4 litre/saat). Sonuç 1.000'e bölündüğünde ton/saat cinsinden debi elde edilir.

3. Sulama süresi

Bitkinin günlük su tüketimi milimetre cinsinden ifade edilir: 1 mm, dönüm başına 1 ton suya karşılık gelir. Bu değer yöntemin randımanına (damlada yaklaşık %90) ve ardından sistemin saatlik debisine bölünerek sulama süresi bulunur.

Örnek hesap

1 dönüm domates, sıra arası 1 m, damlatıcı aralığı 33 cm, damlatıcı debisi 2 litre/saat:

KalemİşlemSonuç
Damla boru1.000 m² ÷ 1 m1.000 m
Damlatıcı sayısı1.000 m ÷ 0,33 m≈ 3.000 adet
Sistem debisi3.000 × 2 litre/saat6 ton/saat
Günlük su (bitki 6 mm/gün tüketiyorsa)6 ÷ 0,90≈ 6,7 ton/gün
Günlük sulama süresi6,7 ÷ 6≈ 1 saat 10 dakika

Kuyu verimi saatte 3 ton ise bu alan tek seferde sulanamaz; iki vardiyaya bölünür ve her vardiya aynı süreyle sırayla sulanır. Araç vardiya planını otomatik olarak önerir.

Toprağa göre sulama aralığı

Sulama aralığı girilmediğinde araç, toprak türüne göre aşağıdaki değerleri kullanır (sebze ve tarla bitkileri):

ToprakSulama aralığıGerekçe
Kumlu, tınlı kumHer günSu hızla derine süzülür; az miktarda ve sık verilir
Tınlı2 günde birSuyu orta düzeyde tutar
Killi tın, killi3 günde birSuyu uzun süre tutar; sık sulama kök bölgesini havasız bırakır

Sıradaki adımlar

Sık sorulan sorular

1 dönüm damla sulama için kaç metre boru gerekir?

Damla boru uzunluğu sıra arası mesafeye göre belirlenir: 1 dönüm (1.000 m²) alan, sıra arası mesafeye bölünür. Sıra arası 1 metre olan sebzede yaklaşık 1.000 metre, 1,5 metre olan bostanda yaklaşık 670 metre, 5 metre aralıklı meyve bahçesinde tek hatla yaklaşık 200 metre damla boru gerekir.

Damla sulamada saatte kaç ton su gerekir?

Sistem debisi, damlatıcı sayısının tek bir damlatıcının debisiyle çarpılmasıyla bulunur. 1.000 metre boruda 33 cm aralıkla yaklaşık 3.000 damlatıcı bulunur; her biri saatte 2 litre veriyorsa sistem saatte 6.000 litre, yani 6 ton su gerektirir. Su kaynağı bu debiyi karşılamıyorsa alan vardiyalara bölünür ve vardiyalar sırayla sulanır.

Damla sulama kaç bar basınçla çalışır?

Damla borular düşük basınçla çalışır; parsel girişinde yaklaşık 1,5–2 bar yeterlidir. Filtre ve ana borudaki kayıplar nedeniyle pompa çıkışında bunun biraz üzerinde basınç gerekir. Aşırı yüksek basınç boruya zarar verir; düşük basınçta ise hattın sonundaki damlatıcıların debisi azalır.

Damla sulama kaç günde bir, kaç saat yapılır?

Sulama aralığı toprak yapısına ve bitkiye göre belirlenir. Kumlu topraklar suyu az tuttuğu için her gün kısa süreli, killi topraklar 2–3 günde bir daha uzun süreli sulanır. Süre, bitkinin günlük su tüketiminin sistemin saatlik debisine bölünmesiyle bulunur; araç bu hesabı il ve bitki türüne göre yapar.

Damla sulamada filtre şart mı?

Evet. Damlatıcı delikleri çok küçüktür ve kum, yosun ya da kireç nedeniyle kısa sürede tıkanabilir. Kuyu suyunda en az disk ya da elek filtre, gölet ve kanal suyunda bunlara ek olarak kum-çakıl filtre önerilir.