Mosfet Pusula · Sulama hesaplayıcısı

Yağmurlama Sulama Hesabı: Fıskiye, Basınç ve Debi

Alan, bitki ve su kaynağı bilgilerini girin. Araç fıskiye sayısını, yerleşim aralığını, gerekli basıncı (bar) ve saatlik debiyi (ton/saat) hesaplar; su kaynağı tüm fıskiyeleri aynı anda çalıştırmaya yetmiyorsa vardiya sayısını belirtir. Fıskiye özellikleri bilinmiyorsa boş bırakılabilir; varsayılan değerler ekranda ayrıca gösterilir.

Hesap adımları açık
Markadan bağımsız

Hesaplama

Sonuçlar ön hesaptır; fıskiye üreticisinin tablosu, toprak yapısı ve arazi ölçümü olmadan kesinleşmez. Resmi proje ve hibe başvuruları için ziraat mühendisi onayı gerekir.

Yağmurlama sulama hesabı nasıl yapılır?

Yağmurlama yönteminde su, basınçla çalışan fıskiyeler aracılığıyla yağmur şeklinde alana dağıtılır. Sık ekilen bitkilerde (yonca, buğday, çim, patates) ve hafif eğimli arazilerde uygundur. Hesap üç temel ölçüte dayanır: fıskiye sayısı, saatlik debi ve toprağın su alma hızı.

1. Fıskiye sayısı

Fıskiye sayısı = alan ÷ (hat üzerindeki aralık × hatlar arası aralık). Aralık, fıskiyenin atış çapının yaklaşık yarısı kadar seçilir; böylece her nokta en az iki fıskiyeden su alır ve dağılım homojen olur.

2. Sistem debisi ve basınç

Debi = fıskiye sayısı × bir fıskiyenin debisi. Fıskiye debisi ve çalışma basıncı üretici tablosunda belirtilir. Pompa, fıskiyenin çalışma basıncının yaklaşık 0,5 bar üzerini (filtre ve boru kaybı payı) sağlayabilmelidir.

3. Yağış hızı

Yağış hızı, fıskiyelerin bir saatte alana uyguladığı su yüksekliğidir: Yağış hızı (mm/saat) = fıskiye debisi (litre/saat) ÷ (aralık × aralık, m²). Bu değer toprağın su alma hızını aşmamalıdır.

Toprak	Su alma hızı (yaklaşık)
Kumlu	30 mm/saat ve üzeri
Tınlı kum	20–30 mm/saat
Tınlı	10–20 mm/saat
Killi tın	5–10 mm/saat
Killi	1–5 mm/saat

Örnek hesap

1 dönüm yonca, saatte 1.000 litre veren fıskiyeler, 12 × 12 m aralık, tınlı toprak:

Kalem	İşlem	Sonuç
Fıskiye sayısı	1.000 m² ÷ (12 × 12)	≈ 7 adet
Sistem debisi	7 × 1.000 litre/saat	7 ton/saat
Yağış hızı	1.000 ÷ 144	≈ 6,9 mm/saat (tınlı toprak için uygun)
3 günlük su (bitki 6 mm/gün, randıman %75)	6 × 3 ÷ 0,75	24 mm
Sulama süresi (3 günde bir)	24 ÷ 6,9	≈ 3,5 saat

Aynı fıskiyeler killi toprakta (su alma hızı 1–5 mm/saat) göllenmeye yol açar; bu durumda daha düşük debili fıskiye ya da daha geniş aralık seçilmelidir.

Sıradaki adımlar

Su kuyudan sağlanacaksa gerekli pompa için: Dalgıç Pompa Hesabı.
Daha yüksek su verimliliği için: Damla Sulama Hesabı.
Yöntem seçimi için: Sulama Yöntemi Seçimi.

Sık sorulan sorular

1 dönüme kaç fıskiye gerekir?

Fıskiye sayısı yerleşim aralığına göre belirlenir: 1.000 m² alan, iki yöndeki aralığın çarpımına bölünür. 12 × 12 metre aralıkla dizilen fıskiyelerde dönüme yaklaşık 7, 18 × 18 metre aralıkta yaklaşık 3 fıskiye düşer. Sulama alanlarının örtüşmesi için aralık, fıskiyenin atış çapının yaklaşık yarısı kadar seçilir.

Yağmurlama sulama kaç bar basınç ister?

Gerekli basınç fıskiye tipine göre değişir: küçük bahçe fıskiyeleri yaklaşık 2 bar, tarla fıskiyeleri 3 bar, büyük tabancalar 4 bar ve üzeri basınç gerektirir. Filtre ve boru kayıpları nedeniyle pompa çıkışında yaklaşık 0,5 bar ek basınç gerekir. Basınç yetersiz kaldığında su iri damlalarla yakına düşer ve alan homojen sulanmaz.

Fıskiyeler suyu toprağın emebileceğinden hızlı verirse ne olur?

Su yüzeyde göllenir ve yüzey akışına geçer; bu durum su kaybına ve toprak erozyonuna yol açar. Bu nedenle fıskiyelerin yağış hızı toprağın su alma hızından düşük olmalıdır. Killi toprakta saatte 5 mm'nin altında, kumlu toprakta daha yüksek yağış hızı kullanılabilir.

Su kaynağı bütün fıskiyeleri aynı anda çalıştırmaya yetmezse ne yapılır?

Alan vardiyalara bölünür ve vardiyalar sırayla sulanır. Araç, mevcut su miktarına göre her vardiyada çalışacak fıskiye sayısını ve alanın tamamının sulanma süresini gösterir.

Rüzgârlı havada yağmurlama yapılır mı?

Rüzgâr, su dağılımını bozar; alanın bir bölümü fazla, diğer bölümü eksik sulanır ve buharlaşma kaybı artar. Rüzgârlı bölgelerde fıskiye aralıkları daraltılır ve sulama sabah erken ya da akşam saatlerinde yapılır.